Şanzıman Nedir ? Nasıl Çalışır ?

Şanzıman Nedir ?

Şanzıman, motordan gelen dönme gücünü tekerleklere ileten bir dişli kutusudur. Ancak dönme gücünü iletirken, motordan aldığı gücü direk olarak tekerleklere iletmez. Hızın sabit kalmasını, geri vitese takıldığında aracın geri gitmesini, torkun ayarlanmasını, aracın dururken çalışmaya devam etmesini ve yüksek hızlara çıkıldığında ekonomiyi iyileştirmesini sağlar.

Nasıl Çalışır ?

Araç hareket halinde değil ve debriyaj pedalına basılıyken ayırma rulmanı diyafram yayı üzerine baskı yapar. Böylece basınç plakası ve volan arasındaki debriyaj diski serbest kalır ve motor ile şanzıman arasındaki bağlantı kesilmiş olur. Bağlantı olmadığından da bilezik dişliye geçtiğinde senkromeçler dişli hızlarını birbirine uyun hale getirebilir. Ayrıca geri vites dişlisinde senkromeç bulunmadığından bu işlem için aracın tamamen durgun halde olması gerekmektedir.

Pedal bırakıldığında basınç plakasının üzerine baskı uyguladığı kavrama plakası volanla mekanik bağlantıya geçer. Böylece motor ve şanzıman birlikte çalışır hale gelir.

Şanzıman farklı sürüş koşulları için dişlilerle bir seçim sağlar. Vites düştükçe, yol tekerlekleri motor devrine bağlı olarak daha yavaş döner 

Aşağıda, 5 vitesli bir manuel şanzımanlı araçtaki farklı dişliler devreye girdiğinde güç akışının bir şemasını görebileceksiniz.

Vites Mantığı

Birinci vites. Şanzımandaki en büyük dişlidir ve küçük bir dişli ile donatılmıştır. Bir araba birinci vitesteyken tipik bir vites oranı 3.166: 1’dir. İlk vitese takıldığında, düşük hız, ancak yüksek güç verilir. Bu vites oranı arabanızı durmadan başlatmak için mükemmeldir.

İkinci vites. İkinci vites ilk vitesten biraz daha küçüktür, ancak yine de daha küçük bir vitese takılıdır. Tipik bir dişli oranı 1.882: 1’dir. Hız artar ve güç hafifçe düşer.

Üçüncü Vites Üçüncü vites, ikinciden biraz daha küçüktür, ancak yine de daha küçük bir dişliyle takılır. Tipik bir dişli oranı 1.296: 1’dir.

Dördüncü Vites. Dördüncü vites üçüncüden biraz daha küçük. Çoğu araçta, bir araba dördüncü viteste iken, çıkış mili giriş mili ile aynı hızda hareket eder. Bu düzenlemeye “doğrudan tahrik” denir. Tipik bir dişli oranı 0,972: 1’dir

Beşinci Vites. Beşinci vitese sahip araçlarda (ayrıca “overdrive” olarak da bilinir), önemli ölçüde daha büyük bir vitese bağlanır. Bu, beşinci dişlinin güç veren dişliden çok daha hızlı dönmesini sağlar. Tipik bir dişli oranı 0,78: 1’dir.

Manuel Şanzımanda Sürüş Nasıl Gerçekleşir ?

  • Öyleyse hepsini bir araya getirelim ve bir araçta vites değiştirdiğinizde ne olacağından geçelim. Bir araba başlatmak ve ikinci vitese geçmekle başlayacağız.
  • Düz şanzımanlı bir aracı çalıştırdığınızda, anahtarı çevirmeden önce debriyaj pedalına basarak debriyajı serbest bırakırsınız . Bu, motorun giriş mili ile şanzıman arasındaki güç akışını keser. Bu, aracınızın geri kalanına güç vermeden motorunuzun çalışmasını sağlar.
  • Debriyaj devre dışı bırakıldığında, vitesi 1 e getirirsiniz . Bu , şanzımanınızın vites kutusundaki bir kaydırma çubuğunun , kaydırma çatalını bilyeli rulmanlar üzerinden çıkış miline monte edilmiş birinci vitese doğru hareket ettirmesine neden olur .
  • Çıkış mili üzerinde bu ilk dişli bir bağlı bir dişli ile ağına düşmüştür karşı şaftının . Havşa mili motorun giriş miline bir dişli ile bağlanır ve motorun giriş mili ile aynı hızda döner.
  • Vites çatalına takılı bir senkronize bileziğidir . Eşitleyici halkası iki şey yapar: 1) sürüş dişlisini çıkış miline sıkıca monte eder, böylece dişli, çıkış miline güç verebilir ve 2) dişlinin çıkış milinin hızı ile senkronize olmasını sağlar.
  • Eşitleyici bileziği birinci dişliyle birleştirildiğinde, dişli çıkış miline sıkıca bağlanır ve araç şimdi vitestedir.
  • Aracın hareket etmesini sağlamak için, gaza hafifçe bastırın (bu daha fazla motor gücü oluşturur) ve ayağınızı yavaşça debriyajdan çeker (debriyajı tutar ve motor ve şanzıman vites kutusu arasındaki gücü yeniden bağlar).
  • İlk dişli büyük olduğundan, çıkış milinin motorun giriş milinden daha yavaş dönmesine neden olur, ancak aktarma organlarının geri kalanına daha fazla güç sağlar. Bu, dişli oranlarının harikaları sayesinde .

Her şeyi doğru yaptıysanız, araba yavaşça ilerlemeye başlar.

Buradan Manuel Vites Şanzımanının simülasonunu izleyebilirsiniz

Şanzıman Nedir ? Nasıl Çalışır ?” için 10 yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir