Diferansiyel Nedir Ne İşe Yarar ?

Diferansiyel Nedir ?

Diferansiyel sisteminin ne işe yaradığından başlayayım, arabamız bir virajı dönerken araba bir noktanın etrafında döner yani merkezi belli olan bir çember çizer. Ama bu sırada içeride kalan tekerlekle dışarıda kalan tekerleğin aldıkları yol aynı değildir. Dışarıda kalan lastik daha hızlı gitmek zorundadır ki ikisi birbirini yakalayabilsin. diferansiyel de tam olarak bu görevi görüyor. Motordan gelen gücü farklı hızlarda dönebilen tekerleklere aktarıyor.

Peki bu nasıl oluyor ?

Diferansiyelin dışında büyük ayna dişli adı verilen bir dişli vardır. Bu, şanzımandan gelen hareketi direkt olarak aktarır. Daha sonra buna bağlı bir hazne ve haznenin içinde pinyon dişlisi adı verilen iki tane dişli vardır. Sağ ve sol tarafta da tekerleklere yani akslara giden iki ayrı dişli daha vardır. Eğer Direksiyonumuz kırılı değilse, tamamen düz yolda gidiyorsanız ve 2 tekerleğin tutuşu da aynıysa, ayna dişliyi şanzımandan gelen ayrı bir dişli, döndürmeye başlar. Bu da ona bağlı olan hazneyi döndürür. Pinyon dişlileri de bu hazne ile birlikte döner. Direksiyon kırık olmadığı için iki teker de aynı hızda döneceği için pinyon dişliler kendi etrafında dönmez. Böyle olunca da sanki bütün bir şaftmış gibi ikisi birlikte döner. 2 aks da aynı hızda aynı şekilde dönmeye başlar. Eğer viraj alıyorsanız tekerlekler arası bir hız farklı olacaktır ve tekerlek daha fazla dönmeye çalışacak Bir tekerlek dönmeye çalışacak bu durumda da ortadaki pinyon dişliler kendi etrafında dönmeye başlayacak ve bu hareketi sağlayacak yani büyük hazne dönüp Torku artırırken bu küçük pinyon dişliler de dönüşün değişmesini sağlayacaktır.

Arkadan Çekişli Araçlarda Durum Nedir ?

Eğer ki arkadan çekişli otomobiliniz varsa bu sefer diferansiyel şanzımana direkt bağlı olmayacak. Önden çekerlerdeki gibi ortadan bir aks geçecek. Çünkü şanzıman ön tarafta, diferansiyel arka tarafta, bu şaftın sonunda da mahruti dişli var bu sefer o aynı iş yapacak ama çalışma mantığı tamamen aynıdır. Diferansiyelin kullanılması sayesinde de iki teker birbirinden bağımsız hızlarda dönebildiği için tekerleklerden bir tanesi sürüklenmez.

Diferansiyel Olmasa Ne Olurdu ?

Eğer diferansiyel sistemi olmasaydı ve tamamen düz bir şaft dizisindeki tekerlekli sürekli aynı hızla dönmeye zorlansaydı, bu sefer viraj alırken iç taraftaki teker daha düşük hızda dönecek dışarıdaki teker daha yüksek hızda dönmek isteyecek ve tekerleklerden bir tanesi sürekli olarak sürüklenecek ve bu da düzgün dönememinizi sağlayacaktı. Hep sizi virajin dışına doğru itecek ve uzaklaşmanızı sağlayacaktı. Diferansiyel sistemi bunun önüne geçmek için tasarlanmış bir mekanizmadır. Bu açık tip bir diferansiyel olarak geçiyor. Bu çoğu arabada görebileceğiniz bir tiptir. 

Dezavantajı Nedir ?

Bu sistemin tasarımdan ötürü bir de dezavantajı vardır. Motordan gelen tork iki lastiğe dağılırken bu tasarımda tutuşun az olduğu tekerleğe daha fazla tork gitmekte. Bu da şu demek; sizin arabanızın bir tekerleği buzun üstünde olsun 1 tekerleği tamamen asfaltın üstünde olsun buzun üstündeki çekiş neredeyse sıfıra yakın olacaktır. Siz bir anda gaza basarsanız buzun üstündeki tekerlek patinaj çekerken asfaltın üstünde kalan tutulacaktır ve hareket etmeyecektir. Bütün tork doğruca buzun üstündeki tekerleğe gidecektir. bunun önüne geçmek için de kilitli diferansiyel sistemi vardır.

Bu İçerik ODTÜ Makine Mühendisi Mezunu Bir Arkadaşımızın Videosundan Alıntılanıp Editlenmiştir.

https://www.youtube.com/watch?v=q3p7sffCnas&t=37s

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir